XVZ12 XVZ13 XVZ-12TD XVZ-13TD Venture XVZ12 Royal Venture XVZ13 Royal Venture XVZ12 XVZ13 XVZ-12TD XVZ-13TD Venture XVZ12 Royal Venture XVZ13
1983-1985
1986-1993 
Historia firmy

Yamaha

XVZ 12 & 13

 

Royal Venture

 

Przez długie lata posiadanie w programie produkcyjnym ciężkiego turystycznego motocykla było punktem honoru każdego z czterech japońskich producentów tych pojazdów. Najszerzej rozpowszechnionym modelem była Honda Gold Wing, ale mimo to konkurenci nic dawali za wygraną Kawasaki przedstawiło swojego Voyagera, a Suzuki model Cavalcade. O ile „liniowiec” Suzuki nie zdobył sobie uznania i był produkowany bardzo krótko, to Voyager produkowany jest po dziś dzień, co prawda w małych ilościach i tylko na użytek rynku północnoamerykańskiego. Jednak najpoważniejszym konkurentem dla Hondy była Yamaha.

 

 

W 1983 roku Yamaha zaprezentowała po raz pierwszy model XVZ12T Venture. Z definicji motocykl turystyczny wymaga raczej spokojnej pracy silnika, co prawie 100KM i duży moment obrotowy zapewniają w zupełności. Venture posiada czterocylindrowy, widlasty, chłodzony cieczą silnik. Początkowo o pojemności 1198ccm i mocy określonej na 97KM, później, w modelu XVZ13TD, pojemność wzrosła do 1294ccm, a to dzięki większej średnicy cylindrów. Co ciekawe, moc pozostała niezmieniona, wzrósł natomiast moment obrotowy: z 108Nm do 115Nm. 97KM z tej pojemności wskazuje na niezbyt wysiloną jednostkę napędową. O jej możliwościach najlepiej świadczy zastosowanie — po niezbędnych co prawda przeróbkach, pozwalających na osiągnięcie 145KM — bardzo zbliżonej konstrukcji w modelu V-Max. O wymianę ładunku w cylindrach troszczy się 16 zaworów, których pracą sterują cztery walki rozrządu napędzane łańcuchami. A więc w porównaniu z Gold Wingiem GL1200 silnik Yamahy jest technicznie dużo bardziej dojrzały.

 

 

Układ YICS (Yamaha Induction Control System), w który wyposażony jest XVZ, poprawia spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej poprzez lepsze jej zawirowanie. W praktyce układ ten wygląda bardziej niż skromnie. Jest to pudełko z tworzywa sztucznego, które jest komorą połączoną z kolektorem ssącym, Zasysana z niej dodatkowa mieszanka powoduje właściwe zawirowanie strugi, a w rezultacie — efektywniejsze spalanie mieszanki. Venture posiada pięciobiegową skrzynię biegów i napęd tylnego koła za pośrednictwem wałka kardana. Elastyczny i mocny silnik nie zmusza do nadmiernie częstego korzystania z dźwigni zmiany biegów, zaś przekładnia główna przy tylnym kole pozwała na luksus lenistwa w porównaniu z napędem łańcuchowym, wymagającym ciągłej opieki i smarowania. XVZ posiada oryginalny system regulujący resorowanie w obydwu zawieszeniach. System ten nosi nazwę CLASS (Compurer Levelling Air Suspension System) i posiada po trzy automatycznie regulowane możliwości ręcznego zaprogramowania żądanej twardości. Pod górnym kufrem umieszczony jest kompresor sterowany mikroprocesorem, który pozwała dowolnie wyregulować nastawy zawieszeń. Przy zmianie z pozycji najbardziej miękkiej do najtwardszej (operacje te można przeprowadzić tylko przy wyłączonym silniku) zaobserwować można zjawisko podnoszenia się tyłu motocykla, podobnie jak w osobowych Citroenach. Szokujący jest przy tym odgłos włączającego się kompresora. Działanie układu sterowane jest z konsoli, na której kierowca może wybrać tryb pracy układu i określić pożądane ciśnienie w każdym z zawieszeń. Układ ten posiada możliwość samodiagnozowania. W przypadku nieprawidłowości w działaniu, odpowiedni komunikat wyświetlany jest na ciekłokrystalicznym ekranie.

 

 

Nie mniej interesujący jest układ hamulcowy Venture. Jest to tzw. układ kombinowany, łączący działanie przedniego i tylnego hamulca. Pedał hamulca nożnego obsługuje tylną tarczę i prawą przednią, dźwignia przy kierownicy uruchamia zaś lewą przednią tarczę. Wymaga to pewnego przestawienia się z „normalnych” hamulców. Przednie tarcze są wentylowane, co zapobiega „gotowaniu” płynu hamulcowego, tego ciężkiego przecież, motocykla. Przesiadając się z tego modelu Yamahy na jakikolwiek inny motocykl zauważa się nagłe wszystkie nierówności drogi i brak komfortu podróżowania. A komfort w przypadku motocykla turystycznego jest najważniejszy. Duża owiewka zapewnia należytą ochronę kierowcy przed podmuchami wiatru. W przypadku upału prowadzący Venture ma możliwość skierowania nawiewów chłodnego powietrza na twarz i nogi, jeśli zaś zacznie dokuczać mu chłód, pozostaje tylko zmienić nawiewy z zimnych na ciepłe, z tą różnicą, że „ciepełko” można puścić już wyłącznie na nogi. Strumień ciepła jest również dobrze wyczuwalny przez pasażera. W zależności od kraju docelowego, Venture dostarczane były z różnej wysokości szybami. Te wyższe pochodzą z Ameryki Północnej, niższe sprowadzane były do Europy. Ciekawe zjawisko zachodzi przy podróżowaniu solo z większymi prędkościami. Przy ok.140km/h osłona aerodynamiczna powoduje takie rozłożenie stref nad- i podciśnienia powietrza opływającego motocykl, że kierowca jest jakby lekko „pchany” w stronę kierownicy. Wysoka szyba osłony aerodynamicznej ma swoje wady i zalety. Wadą jest konieczność obserwowania drogi przez nią (co jest dobre przy nowej szybie, zaś porysowana będzie dawała, zwłaszcza w nocy, refleksy), zaletą zaś — brak nieprzyjemnych podmuchów na kierowcę. Pozwała to na spokojne słuchanie muzyki, co zapewnia umieszczony seryjnie radioodtwarzacz. Można go słuchać niezakłócenie aż do 120km/h, później jednak szum powietrza zaczyna stopniowo narastać. Radioodtwarzacz wyposażony jest w układ zapewniający regulację siły głosu wraz ze zwiększeniem prędkości jazdy, i odwrotnie: przy mniejszej prędkości głośność również maleje. Pozwała to w pewnym stopniu uniknąć efektu „jadącej dyskoteki”. Kierowca, chcąc zmienić stronę taśmy w odtwarzaczu bądź stację w radiu, nie musi odrywać ręki od kierownicy, co zwiększa bezpieczeństwo jazdy. 

 

zestaw zdejmowanych kufrów - fot. ksiazka napraw

Przekrój przez silnik - fot. Yamaha Designe ClubUkład V-boost - fot. Yamaha Designe Club

regulowane zawieszenie - fot. ksiazka naprawumiejscowienie zbiornika paliwa - fot. ksiazka napraw

 

"Kombinowany" uklad hamulcowy - fot. ksiazka naprawogrzewanie - fot. ksiazka napraw

 

Przy kierownicy umieszczone są dwa przełączniki: jeden obsługuje na zmianę radio i odtwarzacz, drugi zaś pozwała na natychmiastowe przyciszenie radia. W panelu radioodtwarzacza umieszczony jest również moduł interkomu umożliwiający porozumiewanie się z pasażerem w czasie jazdy. Pozycja kierowcy jest wygodna, a każdy może dopasować do siebie gabaryty kierownicy mającej w sumie cztery przeguby, pozwalające wyginać ją na wiele sposobów. Deska rozdzielcza pod względem ilości informacji, które dostarcza prowadzącemu, przypomina kokpit średniej wielkości samolotu. Są tu duże czytelne zegary: obrotomierz, prędkościomierz, wskaźnik temperatury silnika i woltomierz. Pośrodku umieszczony jest monitor
LCD informujący o ewentualnych nieprawidłowościach w którymś z ważnych układów, np. o poziomie oleju czy płynu chłodzącego, jak również o rozłożonej nóżce bocznej, czy też przepalonej żarówce. Oprócz tego podaje on informacje o ilości paliwa w zbiorniku. W nowszej XVZ13TD jest także wyświetlacz biegów i zegar ze stoperem. W przypadku awarii w którymś z kontrolowanych systemów dodatkowo zapala się migająca czerwona lampka umieszczona przy monitorze.

 

 

Choć wlew paliwa znajduje się w tradycyjnym miejscu, to zbiornik jest tylko atrapą przykrywającą akumulator i filtr powietrza. Prawdziwy zaś znajduje się pod kanapą, lecz, na szczęście, w stosunku do podobnego umieszczonego w V-max'ie, posiada większą pojemność, a mianowicie 20 litrów. Jednak jak na turystyczny liniowiec, powinno być kilka litrów więcej. Zaletą tak umieszczonego zbiornika jest obniżenie środka ciężkości motocykla. Jeżeli o ciężarze mowa, to gdy kierującemu „powinie” się noga, np. podczas manewrowania, i motocykl z uruchomionym silnikiem po prostu się przewróci, to automatyczne zabezpieczenie wyłączy silnik po przekroczeniu kąta 60 stopni. Naturalnie obwód ten zadziała również w przypadku jakiejkolwiek kolizji. Trzy kufry zapewniają zabranie niezbędnej w podróży ilości bagażu, nie narażając go na zmoknięcie przy złej pogodzie. Wersje europejskie, z konieczności dostosowane do tutejszych, wcale nie najmądrzejszych przepisów, nie mają górnego kufra. Kufra, który swobodnie mieści dwa pełnowymiarowe kaski. Górny kufer posiada miękko wyściełane oparcie, podnoszące komfort podróżowania pasażera.

 

zawieszenie tylne - fot. ksiazka naprawzawieszenie przednie z ukladem TRAC - fot. ksiazka napraw

 

Yamaha Venture jest motocyklem trwałym i niezawodnym. Skonstruowana z dużym zapasem wytrzymałości pozwała na długie przebiegi, szczególnie gdy jest troskliwie serwisowana. Egzemplarze sprowadzone zza oceanu, mimo dużego przebiegu nie wykazują objawów zmęczenia konstrukcji, a to za sprawą... powszechnie obowiązującego tam ograniczenia maksymalnej prędkości. Venture może być dobrą alternatywą dla szukających komfortowego liniowca za rozsądne pieniądze, ponieważ reguły jest tańsza od porównywalnej Hondy Gold Wing 1200. Trzeba jednak pamiętać, że kupno motocykla to nie wszystko. W przypadku jakiejkolwiek awarii ceny części zamiennych są wysokie, a i ich dostępność (nie tylko w Polsce, także w Europie) problematyczna. Pocieszające może być to, że silnik tego motocykla jest niemal "pancerny". Przebiegi do naprawy głównej rzędu 200000km nie należą do rzadkości.

 

 

 

Yamaha Venture jest skomplikowanym mechanizmem i to głównie za sprawą dodatkowego wyposażenia. Szczególnie wrażliwa na uszkodzenie jest elektronika. Oprócz tego, że koszmarnie droga, to jest ona zupełnie bezbronna wobec „złotych rączek”. Nie mniej zabójcze są złe warunki garażowania. Chociaż same układy są hermetyczne, to jednak styki wciąż znajdują się pod wpływem agresywnej wilgoci. Dlatego tak ważne jest „dobre” pochodzenie kupowanego motocykla. Yamaha Venture nie jest kochana przez mechaników. Co prawda psuje się rzadko, ale jeśli już, to dostęp do najważniejszych „organów” jest skutecznie chroniony przez niezliczone osłony. Całe szczęście, że zawory wymagają regulacji tylko raz na 20000krn, gdyż aby się do nich dostać, trzeba rozebrać niemal pół motocykla. Nie wiem, czy może to być pocieszające, ale po dotarciu do zaworów zwykle okazuje się, że luzy mieszczą się w granicach tolerancji. To zasługa solidnej budowy, ale i praktycznie niezniszczalnych popychaczy szklankowych. Płytki regulacyjne, o dziwo, pasują od... Hondy. Niewiele lepiej jest w przypadku czyszczenia i regulacji gaźników. Mocowane do wspólnego panela tworzą zwarty blok, w którym, nie wiadomo dlaczego, komory pływakowe zwrócone są do środka. Tak więc dla zwykłego czyszczenia gaźnika, trzeba cały ten klops zdemontować. Venture pozbawiona jest jakichś zasadniczych wad. Jednak w motocyklach z przebiegiem ok. 100000km, można się spodziewać zaburzeń ~ pracy sprzęgła i skrzyni biegów. Ślizganie sprzęgła pojawia się najpierw w zakresie wysokich obrotów: powyżej 6000rpm. Ślizgające się sprzęgło wymaga wymiany tarcz, a skrzynia z wyskakującym drugim biegiem — co najmniej nowego koła zębatego i przesuwki. Jeśli motocykl nie prowadzi się pewnie, to w pierwszej kolejności należy wymienić łożyska tylnego wahacza. Gdyby to nie pomogło — tuleje łożyskujące przednie teleskopy.

 

 

 

Podsumowując, obie Ventury są lubiane przez swych właścicieli. Dobrze utrzymany egzemplarz potrafi wiernie służyć latami, zapewniając pełną wygodę podróżowania we dwoje i z olbrzymim bagażem. Dodatkowe wyposażenie podnosi jej atrakcyjność. W porównaniu z Gold Wingiem 1200 (przyspieszenie 0-400m w 13,6sek) jest bardziej dynamiczna i przyspiesza na dystansie 0-400m w 12,7sek. Skrzynia biegów ma dłuższe przełożenia, a sam silnik zdecydowanie lubi wysokie obroty. Ale z kolei nie lubi pracować,, gdy nie jest w pełni nagrzany. Zużycie paliwa dochodzi do 9l/100km (przy 160-170km/h). Nie jest to mało, ale jeśli chce się korzystać z dobrodziejstw ważącego 350kg motocykla, to trzeba za to płacić.

 

 
Literatura: książka obsługi XVZ12 1983, książki napraw XVZ12 1983-1985 & XVZ13 1986-1989, Świat Motocykli  01/1998, 05/1995, broszury reklamowe, MOTO Journal nr 606, 646, 805, 847, 877, Cycle 06/1983, 07/1986, Road Rider 09/1986, Rider 10/1987,

 

Dane techniczne:

 
XVZ12TK Venture 1983 model 26H (USA)
Silnik: czterosuwowy, czterocylindrowy, widlasty V700, chłodzony cieczą, rozrząd typu DOHC, 4 zawory na cylinder, popychacze szklankowe, pojemność 1198ccm, śred.xskok 76,0x66,0mm, moc maksymalna 97KM @ 7000rpm, moment obrotowy 108Nm @ 5000rpm, stopień sprężania  10,5:1, 4 gaźniki podciśnieniowe Mikuni BDS 35mm (26H 00), smarowanie obiegowe wysokociśnieniowe z "mokrą" miską olejową, rozrusznik elektryczny, akumulator 12V-20Ah, zapłon TCI,  alternator 420W,
Przeniesienie napędu: napęd pierwotny kołami zębatymi 1,775, napęd końcowy wał Kardana 2,567, sprzęgło wielotarczowe mokre, skrzynia biegów 5-stopniowa mechaniczna, I-2,600, II-1,772, III-1,347, IV-1,069, V-0,906, 
Podwozie: podwójna zamknięta z rur stalowych, widelec teleskopowy 40mm "pompowane", skok 140mm, system TRAC, wahacz wleczony monocross podparty centralnym elementem resorująco-tłumiącym "pompowanym", skok 105mm, hamulec przedni dwutarczowy wentylowany 298mm, zacisk dwutłoczkowy, hamulec tylny jednotarczowy wentylowany 298mm, zacisk dwutłoczkowy, układ "kombinowany", koła odlewane przód 2,75x18, tył 3,00x16, ogumienie przód 120/90-18 65H, tył 140/90-16 71H, 
Wymiary i masy: długość 2470mm, szerokość 940mm, wysokość 1490mm, wysokość siedzenia 785mm, rozstaw osi 1610mm, prześwit 145mm, kąt główki ramy 28,5o, wyprzedzenie 125mm, masa sucha b/d, masa pojazdu gotowego do jazdy 333kg, nośność 197kg,  minimalny promień zawracania 2900mm, zbiornik paliwa 20,0dm3 rezerwa 4,5dm3, rozkład obciążeń przód 45%, tył 55%,
Osiągi: prędkość maksymalna 192km/h, przyspieszenie 0-100km/h 4,1s, średnie zużycie paliwa 7,4l/100km, 
Dane eksploatacyjne: olej silnikowy SAE20W40 SE 3500ml (z filtrem), płyn chłodzący 2800ml, zbiornik wyrównawczy 390ml, olej przekładnia główna SAE80W90 API GL-4 200ml, świece zapłonowe NGK DPR8EA-9, przerwa na elektrodzie 0,8-0,9mm, olej w zawieszeniu SAE10W po 400ccm, luz zaworowy: ssące 0,11-0,15mm, wydechowe 0,16-0,20mm, wolne obroty: 950-1050rpm, poziom paliwa 14,5-15,5mm, ciśnienie w ogumieniu: przód 225kPa tył 225-275kPa, ciśnienie sprężania 12,0atm., ciśnienie w teleskopach: przednich 0,8-1,2atm. tylnych 1,0-5,0atm., kolejność zapłonów 1-3-4-2, konfiguracja cylindrów przód 2-4, tył 1-3, regulator napięcia SH545-12,
 
model XVZ13DS:1NL Royal Venture 1986 (USA)
Silnik: czterosuwowy, czterocylindrowy, widlasty V700, chłodzony cieczą, rozrząd typu DOHC, 4 zawory na cylinder, popychacze szklankowe, pojemność 1294ccm, śred.xskok 79,0x66,0mm, moc maksymalna 97KM @ 7000rpm, moment obrotowy 115Nm @ 5000rpm, stopień sprężania  10,5:1, 4 gaźniki podciśnieniowe Mikuni BDS 34mm (1NL00), smarowanie obiegowe wysokociśnieniowe z "mokrą" miską olejową, rozrusznik elektryczny, akumulator 12V-20Ah, zapłon TCI,  alternator 420W,
Przeniesienie napędu: napęd pierwotny kołami zębatymi 1,775, napęd końcowy wał Kardana 2,566, sprzęgło wielotarczowe mokre, skrzynia biegów 5-stopniowa mechaniczna, I-2,600, II-1,772, III-1,347, IV-1,068, V-0,906, 
Podwozie: podwójna zamknięta z rur stalowych, widelec teleskopowy 40mm "pompowane", skok 140mm, system TRAC, wahacz wleczony monocross podparty centralnym elementem resorująco-tłumiącym "pompowanym", skok 105mm, hamulec przedni dwutarczowy wentylowany 298mm, zacisk czterotłoczkowy, hamulec tylny jednotarczowy wentylowany 320mm, zacisk czterotłoczkowy, układ "kombinowany", koła odlewane przód 2,75x18, tył 3,00x16, ogumienie przód 120/90-18 65H, tył 140/90-16 71H, 
Wymiary i masy: długość 2540mm, szerokość 940mm, wysokość 1535mm, wysokość siedzenia 785mm, rozstaw osi 1610mm, prześwit 145mm, kąt główki ramy 28,5o, wyprzedzenie 125mm, masa sucha b/d, masa pojazdu gotowego do jazdy 355kg, nośność 175kg,  minimalny promień zawracania 2900mm, zbiornik paliwa 20,0dm3 rezerwa 4,0dm3, rozkład obciążeń przód 45%, tył 55%,
Osiągi: prędkość maksymalna 192km/h, przyspieszenie 0-100km/h 4,1s, średnie zużycie paliwa 7,4l/100km, 
Dane eksploatacyjne: olej silnikowy SAE20W40 SE 3800ml (z filtrem), płyn chłodzący 2800ml, zbiornik wyrównawczy 390ml, olej przekładnia główna SAE80W90 API GL-4 200ml, świece zapłonowe NGK DPR8EA-9, przerwa na elektrodzie 0,8-0,9mm, olej w zawieszeniu SAE10W po 409ccm, luz zaworowy: ssące 0,11-0,15mm, wydechowe 0,16-0,20mm, wolne obroty: 950-1050rpm, poziom paliwa 15,5-16,5mm, ciśnienie w ogumieniu: przód 225kPa tył 225-275kPa, ciśnienie sprężania 10,0-14,0atm., ciśnienie w teleskopach: przednich 0,8-1,2atm. tylnych 1,0-5,0atm., kolejność zapłonów 1-3-4-2, konfiguracja cylindrów przód 2-4, tył 1-3, regulator napięcia SH545-12, moc wzmacniacza audio 2x15W, moc radia CB 4W,

Momenty dokręcania w (Nm)
pokrywy rozrządu - 10; filtr oleju - 32; śruby łożysk głównych wału korbowego - 40; śruby stopy korbowodu - 36; śruby łożysk wałka wyrównoważającego - 24; nakrętka watka zdawczego - 0,5; nakrętka sprzęgła - 70; koto zamachowe - 130; głowica - 43; łożysko główki ramy - 50/3; nakrętka górnej półki - 110; śruba/nakrętka wahacza - 100; oś przednia - 105; oś tylna - 150

 

 

motolit@neostrada.pl

aktualizacja: 22 sierpnia 2007

Powrót do strony głównej