XS1100 XS-1100 XS 1.1  XS1100 XS-1100 Eleven XS 1.1  XS1100 XS-1100 XS 1.1  XS1100 XS-1100 XS1100 XS-1100 XS 1.1  XS1100 XS-1100 Eleven XS1100 XS-1100 Eleven 

1977-1983

Historia firmy

Yamaha 

XS 1100 

 

Eleven

Model XS1100 w momencie premiery byl najcięższym i najszybszym motocyklem seryjnym; fot: broszury reklamowe

 

Motocykle serii XS wprowadziły firmę Yamaha w erę silników czterosuwowych oraz w epokę wielocylindrowych supermotocykli. Przeszły długą drogę konstrukcyjną i technologiczną. Zaczęło się od dwóch cylindrów, potem nastał okres trzy- i czterocylindrowców. A wszystko to trwało dwie dekady, podczas których Yamaha zdobywała pierwsze doświadczenia w budowie nowoczesnych motocykli z silnikami czterosuwowymi. 
XS1100 model 1978 - fot. b/d

 

Pierwsza Yamaha XS650 do złudzenia przypominała brytyjskie dwucylindrówki, zwłaszcza te spod znaku Triumpha. Kolejnym znaczącym modelem w serii XS była trzycylindrowa siedemsetpięćdziesiątka, pokazana po raz pierwszy na początku 1977r. Na niektórych rynkach pojawił się również model XS850, również z silnikiem trzycylindrowym. Oczywiście wcześniej czy później Yamaha musiała zbudować motocykl czterocylindrowy, by nawiązać równorzędną walkę z konkurencją. Jak się okazało zespół napędowy XS750 był tylko wstępem do skonstruowania czterocylindrowego silnika o znacznie większej pojemności skokowej.  

 

przekroj zespołu napędowego XS1100 - fot: broszury reklamowe

 

Już jesienią 1977r, podczas salonu w Paryżu, Yamaha pokazała największy i najbardziej prestiżowy motocykl tamtych czasów. Zamiast gonić konkurencję, wyznaczyła nagle zupełnie nowe standardy, którym musieli podołać inni. Klasyczna stylizacja była bardzo spokojna i nie różniła się znacząco od XS750. Także silnik nie wymagał zbyt wielu zabiegów. Po prostu dodano jeden cylinder. Jednak gdyby zrobiono to bez żadnych modernizacji, pojemność skokowa nie przekroczyłaby 1000ccm. Trzeba więc było rozwiercić cylindry, by uzyskać coś więcej niż konkurencja. Honda dopiero w planach miała motocykl klasy 900ccm, a Kawasaki wprowadzało na rynek Z1000 Z1R. Dzięki temu posunięciu to właśnie przełamała granicę 1 litra w japońskich motocyklach seryjnych. Model XS1100E zyskała miano najcięższego i najszybszego motocykla na świecie, produkowanego wielkoseryjnie. 
XS z 1982r, widok z lewej strony - fot. serwis Echoskop.onet

 

Szybko okazało się, że nowy produkt doskonale trafia nie tylko w gusta miłośników szybkiej jazdy. Był to bowiem jednoślad niemal stworzony do wielkiej turystyki. Dobra dynamika silnika eliminowała problemy związane z dużym obciążeniem (dwie osoby i bagaże). Duży zbiornik paliwa (24dm3 wersja europejska E, G, 20dm3 amerykańska E, F, G, SF, SG, 15dm3 wersja SF, SG, Special) dawał maszynie spory zasięg. Na dodatek płaski wlew paliwa nie utrudniał montowania torby bagażowej przed kierowcą. Ale to nie wszystko! Dodajmy jeszcze wygodną kanapę, długi rozstaw osi korzystny dla stabilnej jazdy na wprost, no i oczywiście wał napędowy, sprowadzający obsługę układu napędowego do minimum. 

 

 

Testy porównawcze wykazały, że XS1100 to rzeczywiście mocny i szybki motocykl, ale nie pozbawiony wad. Podwozie wykazywało tendencje do kołysania w szybko przejeżdżanych łukach, a reakcje wału napędowego na zmiany obciążenia silnika były wyraźnie odczuwalna. Za to wyposażenie mogło się podobać. Kierunkowskazy wyłączane były przez nawiśnięcie a nie przesunięcie dźwigni. Boczna podstawka miała automatyczny wyłącznik zapłonu po otwarciu o kąt 60o Dbałość o ograniczenie lub ułatwienie obsługi jest widoczna w kilku miejscach XS1100. Oprócz wspomnianego wału Kardana należy wymienić tutaj bezstykowy zapłon oraz podnoszony, tylny błotnik, bezcenny przy demontażu tylnego koła. Dodatkowo można było przy pomocy specjalnego narzędzia tak mocno ścisnąć tylne elementy resorująco-tłumiące, że oś tylnego koła dawała się łatwo wyciągnąć bez demontażu układu wydechowego. Niestety, nie można było zdjąć głowicy cylindrów bez demontażu silnika, ale na szczęście tego typu czynności wykonuje się rzadko. 

 

Yamaha XS1100 nie doczekała się zbyt wielu modernizacji. W 1979r wprowadzono drobne poprawki do głowicy cylindrów i miski olejowej. W tym samym roku, późną jesienią na rynku pojawiła się XS1100 oznaczona kodem fabrycznym 3X0. Z bocznej pokrywy zniknęły dawne napisy, a ich miejsce zajęły skromne symbole "1.1". Zniknął też nożny rozrusznik. 

Pod koniec 1981r pojawiła się Yamaha XS 1.1S, stanowiąca odpowiedź na usportowione modele Hondy (CB1100R), Kawasaki (GPz1100) i Suzuki (GSX1100). Modernizacje objęły cały motocykl i miały na celu głównie obniżenie masy własnej. Zmieniono także geometrię podwozia, układ wydechowy, obręcze kół, zmniejszono pojemność zbiornika paliwa. Modernizacje silnika (m.in. nowe gaźniki) umożliwiły osiąganie maksymalnego momentu obrotowego przy znacznie niższych obrotach (6000 zamiast 8000rpm). Zmieniono też przełożenie na wyjściu skrzyni biegów. 

XS 1981 (wersja amerykanska) w widoku z przodu - fot: broszury reklamowe

Model S (sport) z 1982r, widok z lewej strony - fot. serwis Echoskop.onet

 

Mimo poprawek ciężka Yamaha nie miała żadnych szans w porównaniu z bezpośrednimi rywalami. Tak jak XS1100 przodowała w testach, tak XS 1.1S zamykała stawkę. To nie był materiał na motocykl sportowy. Firma wyczuła chyba, że prawdziwym powołaniem potężnej XS jest raczej turystyka lub spokojna jazda na dłuższych dystansach. Postanowiła też odświeżyć prestiż swego flagowego modelu. Pojawiły się - obok modelu Standard - wersje Special (ang.wyjątkowy) oraz Venturer (ang.podróżnik), Obok limitowanej wersji  Martini (150szt.) przygotowano także stylowego, malowanego na czarno softchoppera Midnight Special

 

model XS Special 1980 - fot: materialy reklamowe producenta

model Midigh Special 1981 - fot: broszury reklamowe

 

W późniejszych latach produkowano również stylowy softchopper, wersję bazującą na XS1100 - XJ1100 Maxim.

 

Kolejna wariacja w stylu soft-chopper: model Maxim XJ1100 - fot: broszury reklamowe

 

Model XS1100 zaczął obrastać legendą, nabrał dodatkowego prestiżu. Tym bardziej, że kojarzył się z niesamowitą trwałością i duża niezawodnością. Rekordziści osiągali bez naprawy głównej przebiegi bliskie 300.000km. 

Oznaczenia:

XS1100E - 1977
XS1100F - 1978
XS1100G - 1980
XS1100SF - 1979
XS1100SG - 1980
XS1100S - 1981

 

Turystyczna odmiana XS1100 Eleven Venturer - fot: broszury reklamowe

 

Literatura: Świat Motocykli 01/2002, 05/2004, książka obsługi XS1100 1981, książka napraw XS1100 od 1979 wyd.Bucheli oraz wyd.Haynes, książka napraw XJ1100J, broszury reklamowe, 

Dane techniczne:

 
model XJ1100J Maxim 
Silnik: czterocylindrowy, czterosuwowy rzędowy, chłodzony powietrzem, rozrząd typu DOHC, 2 zawory na cylinder - regulacja płytkami, pojemność 1101ccm, śred.xskok 71,5x68,6mm, moc maksymalna 95KM przy 8500rpm, moment obrotowy 90Nm przy 6250rpm, stopień sprężania 9,0:1, 4 gaźniki Hitachi BS34 34mm, smarowanie obiegowe wysokociśnieniowe z miską olejową, rozrusznik elektryczny 0,5kW, akumulator 12V-20Ah, zapłon elektroniczny TCI
Przeniesienie napędu: napęd pierwotny - łańcuch zębaty 1,657, napęd końcowy - wał Kardana 3,260, sprzęgło wielotarczowe mokre, skrzynia biegów pięciostopniowa mechaniczna, I-2,235, II-1,625, III-1,285, IV-1,032, V-0,882, 
Podwozie: podwójna, zamknięta rama kołyskowa z rur stalowych, widelec teleskopowy 37mm ze wspomaganiem powietrznym, skok 175mm, wahacz wleczony podparty 2 elementami resorująco-tłumiącymi ze wspomaganiem powietrznym i regulacją 4-stopniową, skok 80mm, hamulec przedni dwutarczowy, zacisk jednotłoczkowy, hamulec tylny jednotarczowy, zacisk jednotłoczkowy, koła aluminiowe MT1,85x19, MT3,0x16, ogumienie bezdętkowe przód 3,5H19-4PR, tył 130/90-16 67H, obręcze aluminiowe 1,85x19, MT 2,50x17,
Wymiary i masy: długość 2250mm, szerokość 870mm, wysokość 1195mm, wysokość siedzenia 765mm, rozstaw osi 1545mm, prześwit 155mm, wyprzedzenie 130mm, kąt główki ramy 29,5o, prześwit, masa pojazdu sucha b/d, masa pojazdu gotowego do jazdy 277kg, dopuszczalna masa całkowita b/d, zbiornik paliwa 19l, rezerwa 4,1l,  min. promień skrętu 2700mm,
Osiągi: prędkość maksymalna b/d, przyspieszenie 0-100km/h b/d, średnie zużycie paliwa b/d
Dane eksploatacyjne: olej silnikowy SAE20W40 SE 3,5l (z filtrem), świece zapłonowe NGK BP6-ES, przerwa na elektrodzie 0,7-0,8mm, olej w zawieszeniu przednim SAE10W 250ml, olej w zawieszeniu tylnym SAE5W poziom 75mm, ciśnienie w ogumienie: przód 200kPa, tył 200kPa, luz zaworowy: ssące 0,11-0,15mm, wydechowe 0,21-0,25mm, benzyna bezołowiowa 91okt.,  poziom paliwa 3-2mm, wolne obroty 1100rpm, olej przekładni końcowej SAE80 API GL-4 300ml, olej przekładni pośredniej 375ml, ciśnienie sprężania 9-11atm., ciśnienie w zawieszenie przednim 0,4-1,2atm., tylnym 1,0-4,0atm., moduł zapłonowy Hitachi TID14-10, regulator napięcia SH252-12,
 
model XS1100 G USA 
Silnik: czterocylindrowy, czterosuwowy rzędowy, chłodzony powietrzem, rozrząd typu DOHC, 2 zawory na cylinder, pojemność 1101ccm, śred.xskok 71,5x68,6mm, moc maksymalna 95KM przy 8500rpm, moment obrotowy 90Nm przy 6250rpm, stopień sprężania 9,0:1 /9,2:1/, 4 gaźniki Mikuni BS34-III 34mm, smarowanie obiegowe wysokociśnieniowe z miską olejową, rozrusznik elektryczny, akumulator 12V-20Ah, zapłon elektroniczny tranzystorowy 
Przeniesienie napędu: napęd pierwotny - łańcuch zębaty 1,657, napęd końcowy - wał Kardana 3,281, sprzęgło wielotarczowe mokre, skrzynia biegów pięciostopniowa mechaniczna, I-2,235, II-1,625, III-1,285, IV-1,032, V-0,882, 
Podwozie: podwójna, zamknięta rama kołyskowa z rur stalowych, widelec teleskopowy 37mm, skok 175mm, wahacz wleczony podparty 2 elementami resorująco-tłumiącymi, skok 108mm, hamulec przedni dwutarczowy 295mm, hamulec tylny jednotarczowy 295mm, koła odlewane, ogumienie bezdętkowe- przód 3,5H19-4PR, tył 4,50H17-4PR, obręcze aluminiowe MT1,85x19, MT 2,50x17,
Wymiary i masy: długość 2260mm, szerokość 920mm, wysokość 1175mm, wysokość siedzenia 810mm, rozstaw osi 1545mm, prześwit 150mm, wyprzedzenie 130mm, kąt główki ramy 29,5o, prześwit, masa pojazdu sucha 255kg, masa pojazdu gotowego do jazdy 286kg, dopuszczalna masa całkowita 480kg, zbiornik paliwa 24l, 
Osiągi: prędkość maksymalna ponad 200km/h, przyspieszenie 0-100km/h 4,2sek, średnie zużycie paliwa 6-8l/100km,
Dane eksploatacyjne: olej silnikowy SAE20W40 SE 3,5l (z filtrem), świece zapłonowe NGK BP6-ES, przerwa na elektrodzie 0,7-0,8mm, olej w zawieszeniu przednim SAE10W 241ml, ciśnienie w ogumienie: przód 200kPa, tył 200kPa, olej w przekładni kątowej 375ml, luz zaworowy: ssące 0,11-0,15mm, wydechowe 0,21-0,25mm, benzyna bezołowiowa 91okt.,  poziom pływaka 23,0mm, wolne obroty 1100rpm, olej przekładni końcowej SAE80 API GL-4 300ml,
 
model XS1100 E/G Europa 
Silnik: czterocylindrowy, czterosuwowy rzędowy, chłodzony powietrzem, rozrząd typu DOHC, łańcuch typu Hy-Vo, 2 zawory na cylinder, pojemność 1101ccm, śred.xskok 71,5x68,6mm, moc maksymalna 95KM przy 8500rpm, moment obrotowy 90Nm przy 6250rpm, stopień sprężania 9,2:1, 4 gaźniki Mikuni BS34 34mm, smarowanie obiegowe wysokociśnieniowe z miską olejową i chłodnicą oleju, rozrusznik elektryczny, akumulator 12V-20Ah, zapłon elektroniczny tranzystorowy 
Przeniesienie napędu: napęd pierwotny - łańcuch zębaty 1,657, napęd końcowy - wał Kardana 3,281, sprzęgło wielotarczowe mokre, skrzynia biegów pięciostopniowa mechaniczna, I-2,235, II-1,625, III-1,285, IV-1,032, V-0,882, 
Podwozie: podwójna, zamknięta rama kołyskowa z rur stalowych, widelec teleskopowy 37mm, skok 175mm, wahacz wleczony podparty 2 elementami resorująco-tłumiącymi, skok 108mm, hamulec przedni dwutarczowy 295mm, hamulec tylny jednotarczowy 295mm, koła odlewane, ogumienie bezdętkowe- przód 3,5V19-4PR, tył 4,50V17-4PR, obręcze aluminiowe MT1,85x19, MT 2,50x17,
Wymiary i masy: długość 2260mm, szerokość 755mm, wysokość 1145mm, wysokość siedzenia 810mm, rozstaw osi 1545mm, prześwit 150mm, wyprzedzenie 130mm, kąt główki ramy 29,5o, prześwit, masa pojazdu sucha 256kg, masa pojazdu gotowego do jazdy 286kg, dopuszczalna masa całkowita 480kg, zbiornik paliwa 24l, 
Osiągi: prędkość maksymalna 205km/h, przyspieszenie 0-100km/h 4,2sek, średnie zużycie paliwa 7,7l/100km,
Dane eksploatacyjne: olej silnikowy SAE20W40 SE 3,7l (z filtrem), świece zapłonowe NGK BP8-ES, przerwa na elektrodzie 0,7-0,8mm, olej w zawieszeniu przednim SAE10W/30 212ml, ciśnienie w ogumienie: przód 200kPa, tył 250kPa, olej w dyferencjale 300ml, olej w przekładni kątowej 375ml, luz zaworowy: ssące 0,16-0,20mm, wydechowe 0,21-0,25mm, benzyna bezołowiowa 91okt.,  poziom pływaka 24,7-26,7mm, wolne obroty 1050-1150rpm, olej przekładni końcowej SAE80 API GL-4 300ml, olej przekładni pośredniej 375ml, śruba składu mieszanki wykręcona o 1,25obr., moduł zapłonowy Hitachi CM12-10,  akumulator GM18Z-3A, regulator napięcia SH233-12,
 

motolit@neostrada.pl

aktualizacja: 13 września 2007

Powrót do strony głównej