TDM850 TDM-850 TDM850 TDM-850 TDM850 TDM-850 TDM850 TDM-850 TDM850 TDM-850 TDM850 TDM-850 TDM850 TDM-850 TDM850 TDM-850 TDM850
1991-2001 Historia firmy

Yamaha

TDM 850

Model pierwszej generacji - fot. broszury reklamowe

 

Początek lat 90-tych był dla Yamahy okresem przełomowym, kiedy kończono produkcję lubianych i znanych od lat modeli, a na ich miejsce wprowadzano zupełnie nowe konstrukcje. Jesienią 1990r w Paryżu odbyła się prezentacja Yamahy TDM850, a już na wiosnę następnego roku pojawiła się ona na drogach Europy. Właśnie według europejskich gustów i na miarę europejskiego klienta skrojono zgrabny motocykl o ni to turystycznej, ni enduro linii. W zasadzie można by traktować go jako funbike, gdyby nie masa - 230kg, nie rokująca dużych nadziei na długą jazdę w terenie. Jednak wielu użytkowników przekonało się później, że TDM850 znakomicie sprawdza się jako motocykl turystyczny.

 

prototyp - wersja A ostateczna - fot. Yamaha Designe Clubprototyp - wersja B w stylu off-road - fot. Yamaha Designe Clubprototyp - wersja C w stylu supermotard - fot. Yamaha Designe Club

Tablica rozdzielcza modelu pierwszej generacji - fot. broszury reklamowe

 

Do napędu TDM zastosowano nowoczesny dwucylindrowy, 10-cio zaworowy silnik, sprawdzony w znanej choćby z rajdu Paryż-Dakar, Yamahy XTZ750 SuperTenere. Pojemność skokową silnika zwiększono z 750 do 850ccm dzięki zmianie średnicy cylindra z 87,0 na 89,5mm i skoku tłoka z 63,0 na 67,5mm. Dało to przyrost mocy o 9KM. Podobnie jak w Super Tenere, użyto dwóch wałków wyrównoważających. Blok cylindrów pochylony był pod kątem 45o, co przy ciasnym upakowaniu osprzętu pozwoliło wydatnie zmniejszyć gabaryty silnika. Co ciekawe, o ile w Europie TDM ugruntowała sobie pewną pozycję wśród motocyklistów, to w Ameryce Północnej okazała się totalna klapą. Już po dwóch latach wycofano ją z oferty dealerów, w wielu motocykli nie wyjęto by ze skrzyń gdyby nie znalazły łowców okazji, którzy (na bardzo korzystnych warunkach) reeksportowali je do Europy. Wersję amerykańską łatwo odróżnić po szybkościomierzu, krótszej szybie owiewki i płaskich szybkach reflektorów. 

Rama modelu 1996 i 1992 - fot. broszury reklamowe

Znana z bardziej sportowych modeli rama typu Deltabox została zaadaptowana na potrzeby TDM. Względy ekonomiczne zadecydowały, że w przeciwieństwie do serii FZR, wykonana była ze stalowych (a nie aluminiowych) profili. Również zawieszenie wyposażono skromnie. Tylny element resorujący ściskany bezpośrednio przez wahacz bez udziału układu dźwigni, wyposażono w łatwą w obsłudze dwustopniową regulację. Bardzo dobrze w konfrontacji z realiami wypadały hamulce. Nic dziwnego - dwie tarcze i zaciski pochodziły z FZR1000. Ich skuteczność nie dawała żadnych powodów do krytyki, gorzej było z ich dozowalnością. Tu zarzucano im małą progresywność działania.

 

 
model po modernizacji z 1996r, widok z prawej strony - fot. Classic Australia Motorcycles
Yamaha TDM850 zdobyła sobie sympatię motocyklistów preferujących klasyczną, nie wymuszoną pozycję kierowcy. Miejsca jest tu dosyć, nawet dla wysokich. Szczególnie przydatny okazuje się wysoki prześwit i skoki zawieszeń niczym z motocykla enduro. Przy możliwości załadunku 205kg bagażu i całkiem znośnej ochronie przed wiatrem, TDM została zauważona jako pełnowartościowy motocykl turystyczny. W praktyce owiewki są na tyle skuteczne, że przy podróży z prędkością do 160km/h kierowca i pasażer nie sa narażeni na nieprzyjemne zawirowania powietrza.

 

TDM850 1996 - fot. broszury reklamowe

 

Pewnym utrudnieniem okazał się mały (18 litrowy) zbiornik paliwa. Ostra jazda owocuje zużycie dochodzącym do 10l/100km. Dwa cylindry to nie cztery, ale nie ma powodów, aby kierowcy TDM musieli wpadać w kompleksy. Dziesięciozaworowy twin legitymuje się mocą 77KM i dużym momentem obrotowym już w dolnym zakresie obrotów. Użyteczny zakres zaczyna się od 2000rpm, a od 3000rpm silnik ciągnie już pełną parą, aż do czerwonej kreski przy 8500rpm. Powszechną przypadłością są wyczuwalne wibracje w zakresie od 4000 do 5000rpm. Wtedy to daje o sobie znać natura twin'a. Niknie ona jednak, gdy wziąć pod uwagę osiągi TDM. Do 100km/h rozpędza się w 4 sekundy. W praktyce - biorąc pod uwagę, że podwozie sprawuje się równie dobrze przy sposobie jazdy, który nie ma nic wspólnego z turystyka, znaczy to tyle, że jedynym ogranicznikiem dla TDM przy pokonywaniu zakrętów są szlifujące o asfalt podnóżki.
TDM850 1996 - fot. broszury reklamowe

 

Obecna od 1991r TDM pierwsze retusze przeszła w 1993r. Ograniczały się one do innego wykończenia motocykla. Lakierowane na grafitowo tłumiki i kierownica były od tej pory chromowane, silnik i ramę malowano jaśniejszym lakierem w barwie naturalnego aluminium. Zastosowano także nowy regulator napięcia z radiatorem o większej powierzchni żeberek. Wspornik podnóżków był odtąd polerowany. Dodało to motocyklowi elegancji, nie usuwało jednak drobnych mankamentów w układzie napędowym. Poprawę pracy skrzyni biegów dało zastosowanie w modelu 1994r nowych wałków i widełek przesuwnych w skrzyni biegów oraz nowego kosza sprzęgłowego. Zmieniono także sposób mocowania zbiornika paliwa.

 

 

W 1996r był już najwyższy czas na kurację odmładzającą. Wtedy to TDM otrzymał silnik z czopami wału korbowego przestawionymi o 270o (ze sportowego TRX850), przez co odgłos jego pracy przypomina V Ducati. Większa moc i korzystniejszy przebieg momentu obrotowego wykorzystano tylko częściowo. Ze względu na zaostrzone normy hałasu z 83KM zostało tylko 80KM, a momentu obrotowego TRX'a 89Nm tylko 82Nm. Ponadto z tego modelu wykorzystano również gaźniki Mikuni 38mm z czujnikami przy przepustnicach, zbiornik oleju usytuowany nad skrzynią biegów oraz ciaśniej zestopniowaną skrzynię biegów przy dłuższym przełożeniu końcowym. Zmodyfikowano podwozie i zmieniono stylizację.

Silnik modelu 850 z 1996r - fot. broszury reklamowe

Rama modelu 850 z 1996r - fot. broszury reklamowe

 

Dzięki zmniejszonemu o 5mm (z 1475mm do 1470mm) rozstawowi osi i montowanym seryjnie oponom radialnym zamiast diagonalnych - ważąca 232kg "nowa" TDM850 stała się jeszcze bardziej sterowna i precyzja w sterowaniu. Również widelec przedniego zawieszenia przeszedł modernizację - zwiększenie średnicy rur nośnych z 41mm do 43mm. Zadbano również o turystów, zwiększając pojemność zbiornika paliwa do 20l i zmniejszając zużycie paliwa. Siodło zostało obficiej otapicerowane, niżej usytuowane i korzystniej umiejscowiono uchwyty dla pasażera. Mniejsze drgania silnika umożliwiły likwidację silentbloków izolujących kierownicę od reszty motocykla. W 1999r zastosowano nowe gaźniki, skrócono przełożenia 1-go i 2-go biegu, przekonstruowano sprzęgło, a podciśnieniowa pompa paliwa zastąpiona zastała elektryczną. Z zewnątrz zmianie uległy lusterka, tablica przyrządów oraz cięgno ssania (przeniesione na kierownicę).
Podczas codziennej eksploatacji TDM850 nie daje użytkownikowi powodu do utyskiwań. Gorzej jest podczas przeglądów. Wychodzi brak centralnej podstawki, tak przydatnej przy smarowaniu łańcucha. Sprawdzanie poziomu oleju silnikowego wymaga zdjęcia siodła i wykręcenie bagnetu. Wymiana oleju ze względu na konstrukcję układu smarowania jest dosyć kłopotliwa. Silnik pracuje w układzie z suchą miską olejową, a zbiornik oleju mieści się w aluminiowym zbiorniku na grzbiecie karteru. Dlatego należy uważać i pamiętać o odpowietrzeniu magistrali olejowej. Wymiana filtra powietrza wymaga rozebrania prawie połowy motocykla. Na szczęście rozrząd wymaga kontroli co 25000km, lecz do regulacji konieczne są już płytki. W pierwszych modelach pojawiały się problemy z cieknącymi uszczelniaczami teleskopów i brzęczącą osłoną silnika. Osłona ta mocowana była za pomocą bolców z przetyczkami, co nie zawsze gwarantowało dobre dociśnięcie i brak luzu.

 

W dobrych rękach motocykl jest długowieczny Silnik TDM bez problemu wytrzymuje przebiegi ponad 100000km, a po tylu modernizacjach trudno doszukać się większych wad. Ogólnie można stwierdzić, że w niespotykany sposób łączy w sobie mocny silnik, pozwalający zapewnić dobrą dynamikę jazdy, z komfortem jazdy jaki zapewnia doskonałe podwozie.

 

roznice modelowe: fot: Świat Motocykli 10/97

TDM900, następca 850, tutaj model na 2007r - fot. broszury reklamowe

 
Literatura: Świat Motocykli 10/1997, MOTOCYKL 5/1996, katalog Motocykle Świata, książki napraw Yamaha TDM850, broszury reklamowe,

 

Dane techniczne:

 
model 1991-1995 
Silnik: czterosuwowy, dwucylindrowy chłodzony cieczą, rozrząd DOHC, 5 zaworów na cylinder, pojemność skokowa 849ccm, średnica x skok 89,5 x 67,5mm, stopień sprężania 9,2:1, moc maksymalna 77KM @ 7500rpm, moment obrotowy 78Nm @ 6000rpm, 2 gaźniki Mikuni BDST 36mm, rozruch elektryczny, akumulator 12V-10Ah, zapłon CDI, alternator 350W, sucha miska olejowa,
Przeniesienie napędu: pierwotne koła zębate 1,72, końcowe łańcuch rolkowy o-ring 2,47, skrzynia biegów 5-stopniowa I-2,85, II-1,85, III-1,32, IV-1,07, V-0,90, mokre sprzęgło wielotarczowe,
Podwozie: rama otwarta boczna, spawana ze stalowych wytłoczek, zawieszenie przednie teleskopy 41mm, skok 160mm, zawieszenie tylne dwuramienny wahacz stalowy z centralnym elementem, skok 140mm, hamulec przedni podwójna tarcza 298mm, zacisk czterotłoczkowy, hamulec tylny pojedyncza tarcza 245mm, zacisk dwutłoczkowy, ogumienie przód 110/80-17, tył 150/70-17,
Wymiary i masy: długość 2175mm, wysokość 1260mm, szerokość 795mm, wysokość siedzenia 795mm, rozstaw osi 1475mm, prześwit 160mm, kąt główki ramy 65, masa sucha 199kg, masa z paliwem 231kg, zbiornik paliwa 18,0l, rezerwa 4,5l,
Osiągi: prędkość maksymalna 200km/h, przyspieszenie do 100km/h 4,0s, średnie zużycie paliwa 7,5l/100km,
Dane eksploatacyjne: luz zaworowy ssące 0,15-0,20mm, wydechowe 0,25-0,30mm, świece zapłonowe NGK DPR8EA-9, przerwa na elektrodzie świecy 0,8-0,9mm, wolne obroty 1000-1200rpm, śruba składu mieszanki 3,0obr., ciśnienie sprężania 10,5atm, olej silnikowy SAE20W40 3,9l, ciśnienie w ogumieniu przód 2,0atm, tył 2,5atm, olej widelca przedniego 395ccm,
 
model 1996 (4TX1)
Silnik: czterosuwowy, dwucylindrowy chłodzony cieczą, rozrząd DOHC, 5 zaworów na cylinder, pojemność skokowa 849ccm, średnica x skok 89,5 x 67,5mm, stopień sprężania 10,5:1, moc maksymalna 80KM @ 7500rpm, moment obrotowy 82Nm @ 6000, 2 gaźniki Mikuni BDST 38mm, rozruch elektryczny 800W, akumulator 12V-10Ah, zapłon TCI, alternator 350W, sucha miska olejowa,
Przeniesienie napędu: pierwotne koła zębate 1,718, końcowe łańcuch rolkowy o-ring 2,471, skrzynia biegów 5-stopniowa I-2,845, II-1,850, III-1,429, IV-1,174, V-1,037, mokre sprzęgło wielotarczowe,
Podwozie: rama otwarta boczna, spawana ze stalowych wytłoczek, zawieszenie przednie teleskopy 43mm, skok 149mm, zawieszenie tylne dwuramienny wahacz stalowy z centralnym elementem, skok 144mm, hamulec przedni podwójna tarcza 298mm, zacisk czterotłoczkowy, hamulec tylny pojedyncza tarcza 245mm, zacisk dwutłoczkowy, ogumienie przód 110/80ZR18, tył 150/70ZR17, obręcze odlewane 18xMT3,00" 17xMT4,00",
Wymiary i masy: długość 2165mm, wysokość 1285mm, szerokość 790mm, wysokość siedzenia 805mm, rozstaw osi 1475mm, prześwit 165mm, kąt główki ramy 65, minimalny promień skrętu 2,9m, masa sucha 201kg, masa pojazdu gotowego do drogi 229kg, nośność 180kg, zbiornik paliwa 20l, rezerwa 3,1l,
Osiągi: prędkość maksymalna 202km/h, przyspieszenie do 100km/h 4,0s, zużycie paliwa 5,0-8,0l/100km,
Dane eksploatacyjne: luz zaworowy ssące 0,15-0,20mm, wydechowe 0,25-0,30mm, świece zapłonowe NGK DPR8EA-9, przerwa na elektrodzie świecy 0,8-0,9mm, wolne obroty 1000-1200rpm, śruba składu mieszanki 2,0obr., poziom paliwa 15,8-16,8mm, ciśnienie sprężania 12atm/300rpm, olej silnikowy SAE20W40 SE 3,6l z filtrem, ciśnienie w ogumieniu przód 225kPa, tył 275kPa, olej widelca przedniego 515ccm, łańcuch napędowy DAIDO 525HV 114 ogniw, luz 40-50mm, regulator napięcia SH650A-12,
model 1999 (4TX4)
Silnik: czterosuwowy, dwucylindrowy chłodzony cieczą, rozrząd DOHC, 5 zaworów na cylinder, pojemność skokowa 849ccm, średnica x skok 89,5 x 67,5mm, stopień sprężania 10,5:1, moc maksymalna 80KM @ 7500rpm, moment obrotowy 82Nm @ 6000, 2 gaźniki Mikuni BDST 38mm, rozruch elektryczny 800W, akumulator 12V-10Ah, zapłon TCI, alternator 350W, sucha miska olejowa,
Przeniesienie napędu: pierwotne koła zębate 1,718, końcowe łańcuch rolkowy o-ring 2,688, skrzynia biegów 5-stopniowa I-2,643, II-1,947, III-1,500, IV-1,174, V-0,964, mokre sprzęgło wielotarczowe,
Podwozie: rama otwarta boczna, spawana ze stalowych wytłoczek, zawieszenie przednie teleskopy 43mm, skok 149mm, zawieszenie tylne dwuramienny wahacz stalowy z centralnym elementem, skok 144mm, hamulec przedni podwójna tarcza 298mm, zacisk czterotłoczkowy, hamulec tylny pojedyncza tarcza 245mm, zacisk dwutłoczkowy, ogumienie przód 110/80ZR18, tył 150/70ZR17, obręcze odlewane przód 18xMT3,00" tył 17xMT4,00",
Wymiary i masy: długość 2200mm, wysokość 1285mm, szerokość 790mm, wysokość siedzenia 805mm, rozstaw osi 1475mm, prześwit 165mm, kąt główki ramy 65, minimalny promień skrętu 2,9m, masa sucha 201kg, masa pojazdu gotowego do drogi 232kg, nośność 180kg, zbiornik paliwa 20l, rezerwa 3,1l,
Osiągi: prędkość maksymalna 202km/h, przyspieszenie do 100km/h 4,0s, zużycie paliwa 5,0-8,0l/100km,
Dane eksploatacyjne: luz zaworowy ssące 0,15-0,20mm, wydechowe 0,25-0,30mm, świece zapłonowe NGK DPR8EA-9, przerwa na elektrodzie świecy 0,8-0,9mm, wolne obroty 1100-1200rpm, śruba składu mieszanki 2,5obr., poziom paliwa 15,8-16,8mm, ciśnienie sprężania 12atm/300rpm, olej silnikowy SAE20W40 SE 3,6l z filtrem, ciśnienie w ogumieniu przód 225kPa, tył 275kPa, olej widelca przedniego 515ccm, łańcuch napędowy DAIDO 525HV 114 ogniw, luz 40-50mm, regulator napięcia SH650A-12, układ chłodzenia 1,7l,

 

motolit@neostrada.pl

aktualizacja: 04 listopada 2007

Powrót do strony głównej